Column

James Dean

De cyclus is bijna volbracht. In vrede omzien en je de strelingen van het heden laten welgevallen. Het dubbelglas houdt ’s avonds het rumoer van de rondhangende jeugd buiten. Meer dan wat gezellig gekeuvel blijkt het niet te zijn als je de balkondeur op een kier zou zetten. Je kijkt uit het raam en ziet andermans kleinzoon met een sigaret in de mond over het stuur van zijn scooter hangen. James Dean werpt zijn schaduw verder vooruit dan die man ooit had kunnen dromen. Je probeert het geboortejaar van deze jongen te raden. Zestien, zeventien jaar geleden. Toen stond jij nog volop in het leven, met je kinderen in de afsluitende fase van hun beroepsopleiding, je vrouw en jij beiden nog werkend en pas in de avondspits naar huis.

Nu sta je hier met een weekkalender aan de muur die ook een aardig appèl op je doet. En dat beschouw je als een zegen. Ziekte en de noodklok slaan een deur dicht die niet gemakkelijk meer opengaat. Dat besef je maar al te goed.

Je denkt het geboortejaar van de jongen voor ogen te hebben en je gedachten dwalen af naar hoe jouw leven toen was. In een rijk mensenleven kan men altijd wel een herinnering aan een willekeurig jaar oproepen. Het was de tijd waarin je nog sportte en je spierweefsel nog een krachtige souplesse bezat, of het jaar waarin je promotie maakte met een onfortuinlijke verhuizing tot gevolg.

De jongen neemt een trek van zijn sigaret en blaast de rook met half dichtgeknepen ogen uit. Je glimlacht. Maar James Dean, die naam roept bij hem natuurlijk geen enkel beeld meer op. Wie zou de James Dean voor zijn generatie zijn? Je hebt de filmgeschiedenis niet op de voet gevolgd. John Travolta misschien? Helaas, verder reikt je kennis niet.

Je hebt oogcontact met de jongen. Op zijn gezicht verschijnt de glimlach van respect. Je weet het zeker: hij is iemands kleinzoon. Hij zat ooit bij een leeftijdgenoot van jou op schoot. Mensen veranderen niet. En wie voor hem James Dean is? Ach, wat doet dat er eigenlijk toe.

februari 2007